Hoe daal ik de Enzensberg weer af?

Onlangs kocht ik voor een prikje de beste essays van de Duitse dichter Hans Magnus Enzensberger. Daarin houdt hij onder meer een pleidooi voor een huisleraar. Daar trof me de volgende passage: ik weet natuurlijk dat het in onze gemeenschap naïef wordt gevonden als je een voorstel doet. Het idee dat iets anders zou kunnen zijn dan het is, wordt door iedereen die iets te zeggen heeft waanzinnig gevonden, wat tot gevolg heeft dat de waanzin ongehinderd kan regeren.

Het is niet de eerste keer dat ik op de Enzensberg tot een vrij omvattend inzicht kom. In 1983 leerde ik daar me te hoeden voor techneuten: het zijn vrijwillige analfabeten, aldus Hans Magnus. Ze kunnen het wel maar willen het niet. Je kan het zoals ik elke werkdag nog steeds meemaken.

Voordien, in 1979, had ik ooit zelf een voorstel gedaan. Ik had als persattaché bij Amnesty International in België, afdeling Noord, een persdienst uit de grond gestampt. Dat ik daarbij enige weerstand ondervond van de voorzitter van het bestuur, vond ik al te gek maar dat werd via een stiptheidsactie in rechte banen getrokken. In een vergadering met collega’s uit andere landen had ik een idee opgestoken, een soort puzzel samengesteld, en daaruit een voorstel gedistilleerd om de armlastige afdeling waarvoor ik werkte, aan meer middelen te helpen. Met een gerichte mediacampagne moest dat lukken. Ik had er de hoofdlijnen van uitgezet en werd gek verklaard. Als er een plaats is waar deze reactie misplaatst is, dan toch bij een firma die de mensenrechten bewaakt.

Later, jaren later, merkte ik in de media dat de firma mijn campagne had uitgewerkt. Als gevolg daarvan kon ze verhuizen naar een beter pand en betere kantooruitrusting aanschaffen. Ik ben nog ter plaatse gaan zien en de mensen van het kantoor erop gewezen dat ze dit aan deze gek te danken hebben. Een ander gevolg was het ontslag van de stichtster en eerste voorzitter van Amnesty International Noord-België, Mevrouw Verploeg. Ze had de taak op zich genomen om mijn gek voorstel uit te werken, boekte succes en werd bij de firma nauwelijks bedankt. Ze schreef me een brief waarin ze haar relaas deed en haar ontslag meedeelde.

Zelf heb ik beroepshalve ooit nog eens een voorstel gedaan. Het laatste wat ik wou was dat dit voorstel werkelijkheid zou worden. Het ging erom dat de overheid, om meer doorzichtigheid aan te brengen in haar uitgaven en dus haar begroting, een scheiding van kunst en staat doorvoert. Daarna trekt ze op de begroting van de FOD Justitie kredieten uit om de kunstenaars een basiswedde te verlenen. Wat ze aan hun kunst verdienen is dan een toelage. Meteen kan het hele toelagenbeleid worden afgeschaft, met inbegrip van het Ministerie van Cultuur. Uiteraard zou de overheid daarmee meer controle verwerven op de burgers, in casu de kunstenaars. Dus liever niet. Daarom heb ik dat voorstel geopperd in een catalogus bij een tentoonstelling, was het nu in Bornem of in Mol. Tussendoor schreef ik op vraag van de Universiteit van Leiden een essay over de gemiddelde gektegraad in de moderne poëzie en ging opnieuw in de poëzie.

Daar doe ik het ene voorstel na het andere en het kan me niet deren dat ik voor waanzinnig word gesleten. Niemand nog durft het zo scherp te stellen tenzij ene Johan Sanctorum. Een genie dat me als Vlaams primitief wou slijten, een ontzettend goed voorstel deed en het daarbij liet. Te gek? O zeker en spijtig genoeg gaat het niet door. Heeft te maken met het woord Noord-Belgisch. Ik ontdek nergens in Noord-België een spoor van een Nederlandstalige gemeenschap of van wat dan ook dat aanleiding kan geven tot het spreken van welke eenheid dan ook. Niet dat de waanzin nu niet langer heerst maar op de Enzensberg is het heerlijk toeven. Ik schrijf dit in mijn buitenverblijf, op de bovenste verdieping, ergens in Afrika.
Straks daal ik weer de Enzensberg af.
Ooit zal ik er blijven.

enzensberger-teaser-DW-Kultur-berlinman op ezel

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s